Νότες, ακόρντα, ένταση, διάρκεια και άλλοι όροι της αρωματοποιίας
Η ομορφιά των αρωμάτων δύσκολα αποτυπώνεται με λόγια. Στον κόσμο της αρωματοποιίας έχουν καθιερωθεί πολλοί όροι που ίσως ακούγονται άγνωστοι σε όσους τον ανακαλύπτουν τώρα. Εδώ θα τους εξηγήσουμε. Αξίζει να σημειωθεί ότι η λέξη «παρφούμ» προέρχεται από το λατινικό per fumum, που σημαίνει «μέσα από τον καπνό». Η προέλευσή της παραπέμπει σε παραδοσιακούς τρόπους απελευθέρωσης αρωμάτων, όπως η καύση ορισμένων ξύλων ή θυμιάματος.
Πώς σχηματίζονται τα ακόρντα από τις νότες ενός αρώματος;
Η δημιουργία ενός αρώματος μοιάζει, από πολλές απόψεις, με τη σύνθεση ενός μουσικού έργου. Γι’ αυτό στην αρωματοποιία χρησιμοποιούνται όροι όπως νότα, ακόρντο, σύνθεση και αρμονία. Ακόμη και το «όργανο» του αρωματοποιού έχει θέση εδώ: είναι ο χώρος εργασίας του με τα ράφια του.
Ο αρωματοποιός, αναμφίβολα καλλιτέχνης, συνδυάζει στη σύνθεσή του τις πρώτες νότες κορυφής, τις μεσαίες νότες καρδιάς και τις χαμηλές νότες βάσης. Από τις νότες κορυφής, καρδιάς και βάσης διαμορφώνει σταδιακά αρμονικά ακόρντα, απλά ή σύνθετα, που αποτελούν την ουσία του αρώματος.
Το γκρέιπφρουτ, η λεβάντα και το σανταλόξυλο είναι παραδείγματα αρωματικών νοτών. Τα βασικά ή εξελισσόμενα ακόρντα μπορεί να είναι πικάντικα, ξυλώδη, φουζέρ, γλυκά βαλσαμικά ή μοσχάτα, μεταξύ πολλών άλλων, και να συνδυάζουν από δύο έως αρκετές εκατοντάδες συστατικά. Για να δημιουργηθεί ένα πραγματικά καλό άρωμα, ο δημιουργός του χρειάζεται πλούσια εμπειρία, ανεξάντλητη φαντασία και τακτική εξάσκηση της όσφρησης.
Οι ονομασίες των αρωμάτων και άλλων ευωδιών
Ας δούμε εν συντομία από τι αποτελούνται τα αρώματα.
Κάθε άρωμα είναι μείγμα αρωματικών ελαίων και αλκοόλης.
Η αλκοόλη δεν είναι απλώς «αραιωτικό». Βοηθά στον ψεκασμό του αρώματος, το σταθεροποιεί και του επιτρέπει να αναπτύσσεται σταδιακά πάνω στο δέρμα.
Καθοριστική είναι η αναλογία: όσο περισσότερα αρωματικά έλαια περιέχει, τόσο πιο έντονο είναι το άρωμα και τόσο περισσότερο διαρκεί.
Ενδεικτικά:
Με άλλα λόγια: υψηλότερη συγκέντρωση = μεγαλύτερη διάρκεια, χαμηλότερη συγκέντρωση = πιο ανάλαφρη και δροσερή αίσθηση.
Γνωρίζατε ότι δεν υπάρχουν αυστηροί κανόνες για αυτές τις συγκεντρώσεις;
Κάθε κατασκευαστής μπορεί να τις προσαρμόσει ελαφρώς, οπότε δύο EDP ενδέχεται να έχουν πολύ διαφορετική διάρκεια.
Τι είναι η κορυφή, η καρδιά και η βάση ενός αρώματος;
- Η κορυφή του αρώματος είναι η πρώτη οσμή που αναδύεται και διαρκεί περίπου ένα τέταρτο της ώρας. Είναι ανάλαφρη και δροσερή, για παράδειγμα εσπεριδοειδής, πράσινη, υδάτινη ή αέρινη.
- Η καρδιά καθορίζει τον χαρακτήρα του αρώματος και διαρκεί δύο έως τρεις ώρες. Μπορεί να είναι ένα πιο έντονο μείγμα λουλουδιών, φρούτων, μπαχαρικών ή βοτάνων.
- Η βάση, ή σώμα του αρώματος αποτελείται από τα συστατικά με τη μεγαλύτερη διάρκεια: ξυλώδη, μοσχάτα, ρητινώδη ή γκουρμέ. Οι νότες βάσης γίνονται αισθητές για αρκετές ακόμη ώρες, σε ορισμένα αρώματα ακόμη και για 10 ή περισσότερες. Η σταδιακή διαμόρφωση της οσμής, που εξαρτάται από διάφορες συνθήκες, ονομάζεται dry down.
Η αρμονία και των τριών επιπέδων είναι σημαντική. Όταν εφαρμόζετε ένα άρωμα, λάβετε υπόψη και τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη χαρακτηριστική οσμή του δέρματός σας, αλλά και το πώς αποδίδει πάνω σας το άρωμα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η διάθεσή σας, το επίπεδο άγχους, η ηλικία, η ατομική σας χημεία, οι διατροφικές σας συνήθειες και τα φάρμακα που παίρνετε εκείνη την περίοδο. Για παράδειγμα, το κρεμμύδι και το σκόρδο μπορούν να διαταράξουν την αρμονία των αρωματικών μειγμάτων.
5 συμβουλές για μεγαλύτερη διάρκεια του αρώματος
- Τα ακριβότερα αρώματα με υψηλότερη συγκέντρωση συνήθως διαρκούν περισσότερο στο δέρμα και στα ρούχα. Ορισμένα αρωματικά συστατικά έχουν επίσης μεγαλύτερη διάρκεια, όπως το σανταλόξυλο, ο κέδρος, ο μόσχος και το ούντ.
- Η ξηρή επιδερμίδα περιορίζει τη διάρκεια του αρώματος. Γι’ αυτό, πριν το εφαρμόσετε, συνιστάται να ενυδατώσετε το δέρμα με μια ουδέτερη, λιπαρή κρέμα ή λοσιόν σώματος.
- Το άρωμα χρειάζεται θερμότητα για να αναπτυχθεί. Εφαρμόστε το λοιπόν στα σημεία σφυγμού: στους καρπούς, στους κροτάφους, στον λαιμό, στο ντεκολτέ και στις εσωτερικές πλευρές των αγκώνων ή των γονάτων.
- Ιδίως το καλοκαίρι, εφαρμόστε άρωμα και στα ρούχα και στα μαλλιά. Μπορείτε επίσης να προσθέσετε λίγες σταγόνες σε μια κρέμα λείανσης μαλλιών ή να περάσετε μέσα από ένα σύννεφο αρώματος που έχετε ψεκάσει στον χώρο.
- Μαζί με το eau de parfum ή το eau de toilette, χρησιμοποιήστε συνοδευτικά προϊόντα περιποίησης (αφρόλουτρο, λοσιόν σώματος…) με τα ίδια αρωματικά συστατικά, ώστε να πετύχετε αποτελεσματικό άπλωμα του αρώματος σε στρώσεις.
Οικογένειες, γενεαλογίες, τύποι και κατηγορίες αρωμάτων
Στο πέρασμα του χρόνου, πολλοί ειδικοί επιχείρησαν να ταξινομήσουν τα αρώματα σύμφωνα με τα κυρίαρχα αρωματικά συστατικά τους, όμως μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ενιαία ταξινόμηση. Και μάλλον δεν θα υπάρξει, καθώς στα σύγχρονα αρώματα οι οσμές συνδυάζονται όλο και συχνότερα — όπως σε μια λουλουδάτη, φρουτώδη και γκουρμέ σύνθεση.
Σε γενικές γραμμές, πάντως, τα αρώματα μπορούν να χωριστούν σε δροσερά και ζεστά (με τις αντίστοιχες υποκατηγορίες τους). Στα δροσερά ανήκουν κυρίως τα εσπεριδοειδή, τα λουλουδάτα και τα αρωματικά, ενώ στα ζεστά τα φουζέρ, τα ανατολίτικα και τα δερμάτινα. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα σιπρέ και τα ξυλώδη αρώματα.
Για να διευκολύνουμε τη δική σας επιλογή, περιγράψαμε τις επιμέρους οικογένειες αρωμάτων, όπου θα βρείτε άμεσα διαθέσιμα αρωματικά, εσπεριδοειδή, ξυλώδη, φουζέρ, σιπρέ, δερμάτινα, λουλουδάτα και ανατολίτικα αρώματα για γυναίκες, άνδρες και όλους. Οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν μία ή δύο οικογένειες και έτσι επιλέγουν ευκολότερα νέες προσθήκες στη συλλογή αρωμάτων τους.
Αιθέρια έλαια και αμπσολύ: οι διαφορές τους
Τα αρώματα περιέχουν συχνά αιθέρια έλαια ή αμπσολύ — αρωματικές ουσίες που λαμβάνονται με διαφορετικές μεθόδους εκχύλισης.
Τα αιθέρια έλαια, που ονομάζονται επίσης εσάνς, προκύπτουν συνήθως από απόσταξη με υδρατμούς. Μπορούν να αποσταχθούν από θάμνους, άνθη, καρπούς, δέντρα, ρίζες, φύλλα και σπόρους. Ένα δημοφιλές παράδειγμα είναι το petitgrain, αιθέριο έλαιο από φύλλα νεραντζιάς, με ζωηρό και πολύ δροσερό άρωμα.
Τα αμπσολύ είναι τόσο ευαίσθητες αρωματικές ουσίες, ώστε λαμβάνονται με τη βοήθεια οργανικού διαλύτη για να μην υποστούν φθορά από την υψηλή θερμοκρασία που απαιτεί η απόσταξη με υδρατμούς. Μετά την απομάκρυνση των υπολειμματικών ουσιών, το εκχύλισμα μπορεί να χαρακτηριστεί αμπσολύ. Παράδειγμα αποτελεί το αμπσολύ γιασεμιού.
Τι είναι τα αρώματα niche;
Τα αρώματα niche αποτελούν ξεχωριστό κομμάτι της αρωματοποιίας: βρίσκονται έξω από τη μαζική αγορά και απευθύνονται σε όσους αναζητούν πρωτοτυπία, ποιότητα και προσωπικό ύφος. Δεν δημιουργούνται για όλους, αλλά για όσους θέλουν το άρωμά τους να εκφράζει την ταυτότητά τους.
Τα χαρακτηρίζουν πιο τολμηρές συνθέσεις και η χρήση ασυνήθιστων συστατικών — από σπάνιες ρητίνες και ποιοτικά ξύλα έως πρωτότυπα ακόρντα που παραπέμπουν σε μια συγκεκριμένη ατμόσφαιρα ή ένα συναίσθημα.
Ένα άρωμα niche δεν είναι μόνο άρωμα, αλλά και δημιουργικό έργο.
Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα αρώματα, εδώ πρωταγωνιστούν η δημιουργικότητα και η προσωπική υπογραφή του αρωματοποιού. Έμφαση δίνεται στην ποιότητα των πρώτων υλών, στην προσεγμένη παραγωγή και στη συνολική εντύπωση — από το ίδιο το άρωμα μέχρι τον σχεδιασμό του φιαλιδίου.
Στις χαρακτηριστικές μάρκες niche συγκαταλέγονται, για παράδειγμα, οι Xerjoff, Byredo, Parfums de Marly, Nishane και Amouage. Καθεμία προσεγγίζει διαφορετικά τη δημιουργία, αλλά τις ενώνει η έμφαση στην ποιότητα, στην ιστορία και στο ξεχωριστό ύφος.
Γι’ αυτό τα αρώματα niche δεν μυρίζουν «όπως όλα τα άλλα» — εκφράζουν εσάς.